तेल्हारा तालुका प्रतिनिधी :- नंदकिशोर नागापुरे
राज्यात उन्हाचा कडाका वाढू लागला असून, उन्हाळ्याच्या आगमनासोबतच बाजारपेठेत थंड पाण्यासाठी ‘गरिबांचा फ्रीज’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मातीच्या माठांची आवक मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. दानापूरसह परिसरातील आठवडी बाजारात सध्या मातीचे माठ आणि सुराया खरेदी करण्यासाठी नागरिकांची मोठी गर्दी दिसून येत आहे.
नैसर्गिक थंडावा आणि आरोग्याचा मंत्र
विजेवर चालणाऱ्या फ्रीजच्या तुलनेत मातीचा माठ हा स्वस्त, नैसर्गिक आणि आरोग्यदायी पर्याय असल्याने सर्वसामान्य कुटुंबांची पहिली पसंती माठालाच मिळत आहे. फ्रीजमधील पाणी अतिथंड असल्याने घशाचे विकार होण्याची शक्यता असते, मात्र माठातील पाणी नैसर्गिकरित्या थंड राहत असल्याने ते पिण्यासाठी सुखद आणि गुणकारी ठरते.
कुंभार समाजाला मिळाला रोजगार
वाढत्या मागणीमुळे गावोगावी कुंभार समाजातील कारागिरांची लगबग वाढली आहे. पारंपरिक पद्धतीने चाकावर मातीला आकार देऊन सुबक माठ, रांजण, सुराया आणि छोटी मडकी तयार केली जात आहेत. यामुळे स्थानिक कारागिरांना मोठ्या प्रमाणावर रोजगार उपलब्ध झाला असून, त्यांच्या चेहऱ्यावर आनंदाचे वातावरण आहे.
काय आहेत बाजारभाव?
यंदा कच्चा माल आणि वाहतुकीचा खर्च वाढला असला, तरी सर्वसामान्यांच्या खिशाला परवडतील अशा दरात माठ उपलब्ध आहेत:
लहान माठ: ₹१५० ते ₹२००
मोठे माठ/रांजण: ₹३०० ते ₹५००
डिझाइनदार सुराया: ₹२०० ते ३५०
आरोग्यासाठी हितकारक
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, मातीच्या भांड्यातील पाणी शरीरासाठी अत्यंत गुणकारी असते.
”मातीच्या भांड्यात साठवलेले पाणी नैसर्गिकरित्या ‘अल्कलाईन’ (Alkaline) होते, जे पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करते आणि शरीरातील उष्णतेचे संतुलन राखते.”
पर्यावरणपूरक पाऊल
वाढत्या प्रदूषणामुळे आणि ग्लोबल वॉर्मिंगच्या काळात पर्यावरणपूरक जीवनशैलीकडे वळणे गरजेचे झाले आहे. माठ हे पूर्णपणे नैसर्गिक घटकांपासून बनलेले असल्याने ते पर्यावरणाला हानी पोहोचवत नाहीत. याच कारणामुळे अनेक सुशिक्षित कुटुंबेही आता फ्रीजचा वापर कमी करून पुन्हा पारंपरिक माठांकडे वळताना दिसत आहेत.
